Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi Nedir?
Ağız, diş ve çene cerrahisi; dişlerin, çene kemiklerinin ve çevresindeki yumuşak dokuların cerrahi girişim gerektiren durumlarını kapsayan uzmanlık alanıdır. Basit diş çekimlerinden gömülü diş operasyonlarına, kist ve tümör cerrahisinden implant öncesi kemik hazırlığına kadar geniş bir yelpazede işlem bu başlık altında değerlendirilir.
Cerrahi işlemlerin büyük bölümü lokal anestezi altında, klinik koşullarında güvenle gerçekleştirilir. Kaygı düzeyi yüksek hastalarda ya da uzun sürecek çoklu işlemlerde sedasyon seçenekleri değerlendirilebilir.
Gömülü Diş Çekimi
En sık uygulanan cerrahi işlem, gömülü yirmilik diş çekimidir. Yirmilik dişler çenede yeterli yer bulamadığında kısmen sürer ya da tamamen kemik içinde kalır. Kısmen sürmüş dişlerin üzerindeki diş eti kapağı altında bakteri birikir ve perikoronitis adı verilen tekrarlayan iltihaplanmalar oluşur.
Çekim kararı her zaman verilmez. Tamamen sürmüş, işlevsel konumda ve temizlenebilen bir yirmilik dişin çekilmesi için neden yoktur. Buna karşılık tekrarlayan enfeksiyon, yirmilik dişte ya da önündeki azı dişinde çürük, çevresinde kist oluşumu veya öndeki dişlere bası söz konusuysa çekim önerilir.
İşlem öncesinde panoramik radyografi, gerektiğinde üç boyutlu tomografi ile dişin alt çene siniri ve üst çenede sinüs boşluğuyla ilişkisi değerlendirilir. Bu değerlendirme, komplikasyon riskini en aza indirmenin temel adımıdır.
Kist ve Lezyon Operasyonları
Çene kemikleri içinde, çoğu zaman hiçbir belirti vermeden gelişen kistler rutin radyografilerde tesadüfen saptanabilir. Büyüdükçe çevre kemiği eriten bu oluşumların cerrahi olarak çıkarılması gerekir. Çıkarılan dokular patolojik inceleme için gönderilir. Erken saptanan kistler çok daha küçük bir girişimle tedavi edilebildiğinden, düzenli radyografik kontrol burada da belirleyicidir.
İmplant Öncesi Cerrahi İşlemler
Uzun süre dişsiz kalan bölgelerde çene kemiği hem yükseklik hem genişlik kaybeder. İmplant için yeterli kemik yoksa kemik grefti uygulanarak eksik hacim tamamlanır. Üst çene arka bölgede sinüs boşluğu aşağı doğru genişlediğinde, sinüs yükseltme (sinüs lifting) işlemiyle implant için gerekli kemik yüksekliği oluşturulur.
Ayrıca çekim sırasında uygulanan soket koruma işlemleri, ileride yapılacak implant için kemik hacminin korunmasını sağlar; bu yaklaşım, sonradan daha büyük greft operasyonlarına gerek kalmasını önleyebilir.
Ameliyat Sonrası Bakım
Cerrahi işlemlerden sonra ilk 24 saatte bölgeye aralıklı soğuk uygulama şişliği belirgin biçimde azaltır. Şişlik genellikle ikinci gün en yüksek düzeye ulaşır ve ardından geriler. İlk gün ağzın kuvvetle çalkalanmaması gerekir; bu, yara bölgesindeki pıhtının yerinden oynayıp ağrılı "kuru soket" tablosuna yol açmasını önler.
İşlem sonrası ilk günlerde ılık ve yumuşak besinler tercih edilmeli, sıcak içeceklerden ve sigaradan kaçınılmalıdır. Sigara, yara iyileşmesini bozan ve enfeksiyon riskini artıran en önemli etkendir. Hekiminizin önerdiği ağrı kesici ve gerekliyse antibiyotik düzenli kullanılmalı, dikiş alınması için verilen randevuya uyulmalıdır.